İçeriğe geç

Ağırlık Merkezinin Dışından: Hana Goda, Omar Assar ve Masa Tenisinde Kırılan Afrika Tavanı

Seul 1988'den Paris 2024'e kadar masa tenisinde dağıtılan 42 olimpiyat altınının 37'si tek başına Çin'e gitti. Bu kapalı dünyada Hana Goda, Nisan 2026'da Dünya Kupası'nda çeyrek finale yükselen ilk Afrikalı kadın oldu; ondan önce Omar Assar, Tokyo'da beşinciliğe ulaşmıştı. Ağırlık merkezinin dışından gelen bir atılımın hikâyesi ve bunun, oğluna bir masa arayan bir baba için ne anlama geldiği.

Yayın Kurulu·Yayımlanma 26 Ekim 2026·7 dk okuma
لاعبة تنس الطاولة المصرية هنا جودة ممسكة بمضربها أثناء مباراة في فرنسا
Chris93 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

İkindi namazından sonra, eski mahallelerden birindeki küçük bir kulübün salonunda, başka hiçbir şeye benzemeyen tek bir ses tekrarlanır: tak… tak… Hafif plastik bir top ahşap masaya çarpıp raketten rakete sekiyor. Salondaki tek masanın çevresinde altı çocuk sırayla bekliyor; her biri önündekinin kaybedip sırayı kendisine bırakmasını bekliyor. Köşedeki tahta sırada oturan bir baba, bir gözüyle oğlunu izlerken diğer gözüyle telefonuna bakıyor ve kendine son derece pratik bir soru soruyor: Bu oyunda bir gelecek var mı, yoksa derse gidene kadar vakit geçirmenin bir yolu mu sadece?

Bu soru, 'evet' ya da 'hayır'dan daha kesin bir yanıtı hak ediyor. Bu sayfalarda daha önce Mısır'ın squash hikâyesini anlatmıştık ('Mısır, Dünyaya Hükmeden Squash İmparatorluğunu Nasıl Kurdu?', 18 Ağustos); bu, bir ülkenin bizzat bir sporun merkezi ve ölçütü hâline geldiği bir hikâyeydi. Masa tenisi ise yapısı bakımından bambaşka bir hikâye: Burada Mısır hükmetmiyor, aksine on yıllardır Uzak Doğu'da yerleşik bir ağırlık merkezine dışarıdan yükleniyor. Başkent olmakla kapıyı çalan taraf olmak arasındaki fark ise her zaferin ve her yenilginin anlamını değiştiriyor.

Bu merkezin büyüklüğünü net ortaya koyalım. Sporun 1988 Seul Olimpiyatları'yla olimpiyat programına girmesinden Paris 2024'e kadar dağıtılan kırk iki altın madalyanın otuz yedisi, yayımlanan kayıtlara göre tek başına Çin'e gitti. Paris 2024'te Çin beş altının tamamını süpürdü; Tokyo 2020'de ise beşte dördünü aldı, zira o yıl programa yeni giren karışık çiftler altını Japon ikili Jun Mizutani ile Mima Ito'ya gitmişti. Bu denli yoğunlaşmış bir sporda Afrika'dan yükselmek, açık bir sporda yükselmek gibi değildir; burada tek bir rakiple değil, bütün bir okullar ve antrenman ortakları sistemiyle yarışılır.

3 Nisan 2026'da Makao'da, 12 Aralık 2007 doğumlu, 18 yaşındaki Hana Goda, Dünya Kupası'nda son on altı turunda Fransız Jia Nan Yuan'a karşı sahaya çıktı. Yedi çalkantılı setin ardından maç onun lehine 4-3 bitti ve Goda, Dünya Kupası tekler kategorisinde çeyrek finale yükselen ilk Afrikalı kadın, 2014'te Düsseldorf'ta bu aşamaya ulaşan Nijeryalı Quadri Aruna'dan sonra bu turu gören ikinci Afrikalı sporcu oldu. İki atılım arasında geçen on iki yıl, geçtiği kapının ne kadar dar olduğunu anlatmaya yetiyor.

Çeyrek finalde karşısına, Nisan 2026 sıralamasında dünya birincisi olan Çinli Sun Yingsha çıktı. Goda maçı kaybetti, ama yedi sette 3-4 kaybetti; bu skor, tek başına 'yenilgi' kelimesinin anlatamayacağı bir şey söylüyor. İki hafta sonra, 19 Nisan 2026'da kariyerinin şimdiye kadarki en yüksek dünya sıralamasına ulaştı: 20. sıra, Afrikalı kadınlar arasında en yüksek sıralama. Şunu vurgulamakta fayda var: bu sporda sıralamalar haftalık değişiyor, bu yüzden her rakamı gününe göre tarihlendiriyoruz; okur bu satırları, sıralamayı değiştirmiş turlardan sonra okuyor olabilir.

Bütün bunlar aniden gökten düşmedi. 2020 başında, henüz on iki yaşındayken, kız yıldızlar tekler dünya sıralamasının zirvesine çıktı ve o dönem yayımlanan haberlere göre bu kategoride zirveye ulaşan ilk Mısırlı ve ilk Afrikalı oldu. 28 Mayıs 2022'de, on dört yaşında ve yüz altmış yedi günlükken Lagos'ta Afrika Kupası'nı kazanarak turnuva tarihinin en genç şampiyonu unvanını aldı. 2023 Accra Afrika Oyunları'nda ise vatandaşı Dina Meshref'e karşı oynadığı finalde tekler altın madalyasını kazandı. Altı yıllık kademeli bir yükseliş; tek bir haberde özetlenebilecek bir sıçrama değil.

Dürüstlük bu hikâyenin bir parçası olduğu için söylemek gerekir: yol kesintisiz bir tırmanış değil. Paris 2024 Olimpiyatları'nda Goda, turnuvanın açılış turu olan son 64 turunda Hollandalı Britt Eerland karşısında üst üste dört sette elenmişti; ağır bir sonuçtu bu. Sözünü ettiğimiz tavan gerçek ve ağır bir tavan; bu spordaki herhangi bir sporcunun kariyerine bakan, zaferlerden çok yenilgi bulur. Tek fark, bazı yenilgilerin üzerine bir basamak daha inşa edilmesi, bazılarının ise kimsenin yazmadığı bir sessizlikle o yolculuğu bitirmesi.

Goda kuşağından önce, 22 Temmuz 1991 doğumlu Omar Assar aynı kapıyı çalıyordu. Tokyo 2020 Olimpiyatları'nda çeyrek finalde Çinli Ma Long'a yenilerek erkekler teklerini beşinci sırada tamamladı; bu, bildiğimiz kadarıyla, bu satırların yazıldığı tarih itibarıyla bir Mısırlının bu sporda elde ettiği en iyi olimpiyat sonucu. Kariyerinin en yüksek dünya sıralamasına, 6 Mayıs 2024'te, 13. sırayla ulaştı; bu da isme yapışan kalıcı bir sıfat değil, gününe tarihlenen bir rakam sadece.

Bu hikâyeyi sanki yalnızca Mısır'a aitmiş gibi anlatmamak da adaletin gereği. Nijeryalı Quadri Aruna, Rio 2016 Olimpiyatları'nda erkekler tekler çeyrek finaline yükselmiş, 13 Haziran 2022'de dünya sıralamasında 10. basamağa çıkmıştı. Yaşanan şey, öyleyse, boşlukta asılı kalmış tek bir Mısır istisnası değil, bir Afrika dalgası; Mısır bu dalganın en ağır bileşeni, ama tek bileşeni değil. Bu, kibarlık değil, önemli bir ayrım: kendini mucizevi bir istisna sanan ilk duvarda durur, bir dalganın parçası olduğunu bilen ise bir sonraki dalgayı arar ve onu inşa etmeye çalışır.

Mısır'ın kıtadaki ağırlığını ise izlenimler değil rakamlar ölçer. 12-19 Ekim tarihleri arasında Addis Ababa'da düzenlenen 2024 Afrika Şampiyonası'nda Mısır, yedi altından beşini ve yirmi sekiz madalyadan on dördünü topladı; erkekler teklerde Omar Assar, kadınlar teklerde Hana Goda şampiyon oldu. Onlara, 10 Mart 1994 doğumlu Dina Meshref de eşlik etti: 2011'deki ilk zaferinin ardından 2014-2020 arasında Afrika Kupası'nı yedi kez üst üste elinde tuttu, 2024'te Kigali'de kupayı yeniden kazandı ve hâlâ sahada.

Peki tüm bunlara rağmen bu tavan neden bu kadar yüksek kalıyor? Çünkü masa tenisinde üstünlük tek bir yetenekle ya da bir yaz kampıyla satın alınmıyor; günlük antrenman yoğunluğuyla ve aynı salonda aynı seviyede rakiplerle inşa ediliyor. Sporu takip edenler arasındaki yaygın izlenim (ki bu konuda elimizde resmi bir rakam yok) Uzak Doğu ülkelerindeki bir sporcunun iki masa ötede dünya çapında bir antrenman ortağı bulabildiği, Afrikalı bir sporcunun ise uygun rakibi bulmak için seyahat etmesi gerektiği yönünde. Federasyon bütçelerine gelince, elimizde resmi rakam yok ve uydurmayacağız.

Peki bu kadar sınırlı bütçeli bir sporda bir sporcuyu ne yaratır? Erken başlangıç; haftada bir değil her gün erişilebilen bir masa; sporcunun yanında yıllarca kalan, böylece okulu her sezon değişmeyen bir antrenör; mevsimlik değil düzenli bir dış temas. Egypt Independent'ın 2 Ocak 2020'de yayımladığı bir haberde, dönemin Mısır Masa Tenisi Federasyonu Başkanı Moataz Ashour'a atfen, Goda'ya turnuvalarında özel bir antrenörün eşlik ettiği ve ayda yaklaşık on yerel ve uluslararası müsabakaya çıktığı aktarılmıştı. İşte ham malzeme bu; mucizeler değil.

Köşedeki tahta sırada oturan babaya dönelim. Masa tenisi, bir çocuğa boyunu, yapısını ya da kas gücünü sormayan az sayıdaki spordan biri; geniş bir sahaya ya da çime de ihtiyaç duymuyor: masanın çevresinde makul bir alan ciddi bir antrenman için yeterli, ilk raket de bir ev bütçesini tüketmiyor. Aynı zamanda kaslardan önce sinirlerin okulu: kesintisiz konsantrasyon, saniyenin küçük parçalarında verilen kararlar ve tek bir seansta onlarca kez kırılmadan kabul edilen yenilgi.

Buna karşılık tedbir de bir görev: çocuğu oyunu sevmeden önce bir şampiyonluk projesine dönüştürmeyin, ilk iki yıldaki ilerlemesini madalyalarla ölçmeyin. En akla yatkını (burada söylenen bir kesinlik değil, bir kanaat) bu yıllardan geriye kalanın salonun dolabındaki bir kupa değil, disiplin alışkanlığı ve ağın diğer tarafındaki bir arkadaşın yüzü olması. Sonra sıra biter, oğlunuz sırasını alır ve aynı ses yeniden duyulur: tak… tak… Belki hiçbir zaman Makao'ya ulaşamayacaktır, ama Nisan 2026'da bir Mısırlı kızın çaldığı tavanın imkânsız olmadığını, sadece ondan önce kimsenin yeterli sabırla çalmadığı bir tavan olduğunu bilerek büyüyecektir.

Paylaş

İlgili Haberler

عدّاء يرتدي فانلة سباق سوداء مكتوب على ظهرها ELGENDY EGY يجري رافعا ذراعيه فوق أرضية رملية، وخلفه قوائم وحواجز فروسية بيضاء ولوحات زرقاء تحمل الحلقات الأولمبية، وعلى اليسار شخص بسترة داكنة وقبعة بيضاء واقف يتابعه، وشمس منخفضة تُلقي ظلالا طويلة.
Taraftarın Sesi

Bir günde beş spor: Modern pentatlonda puanlar nasıl hesaplanıyor, engel parkuru biniciliğin yerini neden aldı

Versay’da 1.555 puan ve uluslararası birliğin raporunda bitiş çizgisinde 13 saniye olarak okunan 13 puanlık fark. Modern pentatlona içeriden bakış: puanlama her hatayı nasıl saniyeye çeviriyor, bir çocuk bir haftada beş spora nasıl hazırlanıyor, spor havuzdan, pistten ve salondan ne istiyor, binicilik neden artık içinde yok.

7 Kasım 2026 · 8 dk okuma

أربع حقن طبية بلاستيكية بأحجام مختلفة، إبرة كل منها داخل غطاء بلاستيكي شفاف، مرصوصة بشكل مائل متوازٍ على سطح قماشي أبيض، ولا يظهر على أسطوانتها سوى تدريج القياس بالمليلتر بلا اسم تجاري مقروء ولا دواء بداخلها.
GerçekYanlış

“Soğuk algınlığı iğnesi nezleyi iyileştirir” iddiası yanlış: çalışmalar damarın “gücü” hakkında ne söylüyor?

“Bırak hapı, bir iğne yaptır, ayağa kalkarsın” tavsiyesi her yıl ilk soğukla birlikte yeniden dolaşıma giriyor. İki iddiayı inceledik: “soğuk algınlığı iğnesi”nin nezleyi iyileştirdiği ve iğnenin doğası gereği haptan güçlü olduğu. Hüküm: yanlış. Kanıt, dolaşımdaki karışımın bileşiminde, damar yolunu ağızdan tedaviyle karşılaştıran randomize çalışmalarda ve Mısır’ın resmî kılavuzunda yatıyor. İlacın veriliş yolunu yalnızca doktor belirler.

22 Kasım 2026 · 9 dk okuma

الجزء السفلي من سخان مياه منزلي يعمل بالغاز مثبت على حائط داخلي فاتح اللون، تتوسطه لوحة تحكم معدنية بمفتاحين أحمرين ومفتاحَي ضبط مدوّرين ومؤشرين خلف زجاج أحدهما بتدريج رقمي للحرارة والضغط، ولوحة الاسم التجاري مطموسة فلا يظهر اسم ولا شعار لأي جهة صانعة.
Sağlık Haberleri

Banyodaki sessiz katil: Tehlike gazlı şofbende değil, havalandırması olmayan banyoda ve ihmal edilen bakımda

Her yıl ilk soğukla birlikte Mısır’daki evlerde gazlı şofbenler yakılıyor, pencereler kapanıyor ve küçük banyo havasız bir odaya dönüşüyor. Karbonmonoksitin rengi, kokusu ve tadı yok; ilk belirtileri de üşütme ya da yorgunlukla karıştırılıyor. Resmî kaynakların asıl tehlikenin nedeni konusunda söyledikleri ve bir aileyi kurtarabilecek ilk dakikaların sırası bu yazıda.

21 Kasım 2026 · 8 dk okuma